"Aşkı harcayanlara,kendi değersizlikleriyle aşkı da değersiz kılacaklarını sananlara bir tepki olarak sevdiğim bir yazarın yazısını göderiyorum." ( Gökhan Özcan )

Hayatın getirip insanın önüne koyduğu sorulardan en zoru, "Aşk nedir?" sorusudur belki de. Yaşanan aşk sayısınca cevap bulunmuştur bu soruya. Ya da yaşanan aşk sayısınca cevapsızlık...

"Aşk herşeyin başı, sonu ve ortasıdır" diyen La Cordaire, soruyu koyulaştırmaktan öte bir gayret göstermemiştir mesela. Öyledir, "Aşk nedir?" sorusu cevaplarıyla koyulaşan bir soru olarak eskimezliğini sürdürmektedir insanlığın eskimiş onca sorusu arasında. Her daim kendini yenileyen, bir kere geldiği anlama bir daha gelmeyen ve çözülmeye başlandıkça daha çok düğümlenen ve cevaplandıkça daha bir sorulaşan bir sorudur: "Aşk nedir?"

Belki de aşkı bir tarife sığdırmaya çalışmakla daha en başından kaybediyoruz girdiğimiz savaşı. "Aşkı anlatabilmek için yeryüzünde var olan dillerden başka bir dil ister" diyen Eugene Delacroix haklıdır sonuna kadar belki de söylediğinde. Belki de aşkın bir yanımızı hep yanılgıya düşmüş gibi hissettiren hızıyla bir benzerliği vardır aşka bir tarif aramanın. Belki de aşk, dilsiz kalmaktır da, biz zorlayıp dururuz yine de kelimelere kendimizi.

Sonuçta dile gelen bütün tarifleri mantığın eseri olarak görmek gerekiyor. Oysa Antoine Bret’e göre "AÅŸkın ilk soluÄŸu, mantığın son soluÄŸudur". Mantığın buyurgan adımlarıyla yürüyerek ulaÅŸabileceÄŸimiz bir menzil deÄŸil demek ki aÅŸk. O zaman, sırf bunu deneyip durmakla bile mahkum olabiliriz kaybolmanın içinde debelenip durmaya. Öyle ya aÅŸk, kalbe gelen bir tarif olarak kalacak ve mantığın yüzüne bile bakmayacaktır belki de.

İşin içine kalp girince içerilere yönelmek ve sadece duygularla ilgilenmek gerekiyor. Bir tarif bulmaya hiç yeltenmeyen Bailey, aşkın geldiği yerle ilgili esaslı bir ihtimalden sözediyor: "Aşk dünyanın en tatlı mutluluğu ile en derin acısından yaratılmıştır". Bu, kalbin aklına yakın bir ihtimal doğrusu. Aşkın "tatlı mutluluğu"nu ve "derin acısı"nı hangimiz hissetmedik kıyasıya varlığımızda. Hangimiz yoğrulmadık aşkın bu sarhoş eden hamuruyla. Aşk hakkında bildiğimiz tek gerçek de bu aslında; hayat ağacının bu iki uzak dalı arasına kuruluyor aşkın akılları baştan alan salıncağı. O tatlı mutlulukların ve o derin acıların...

Ama mecaza dikkat kesilelim burada; aÅŸkı bildiÄŸimiz en ulu aÄŸacın bile gölgesine sığdırmaya cüret etmeyelim. Öyle aÄŸaç olmayan bir aÄŸaç düşünelim ki, bir dalı dünyanın bir ucunda olsun, diÄŸer dalı diÄŸer ucunda. Ona öyle salıncak olmayan bir salıncak kuralım ki, bir bu ucuna uçsun o salıncak, bir diÄŸer ucuna. Olsa olsa gel-gitine benzetmekle yetinelim aÅŸkı, bu rüzgarlı uçuÅŸmanın. Ya da eÄŸer duymaya kulağımızın eni boyu yetiyorsa, "AÅŸk öyle engin bir denizdir ki, ne kenarı vardır, ne de ucu bucağı" diyen Mevlana’ya kulak verelim.

Kimilerine göre bütün bu gayretlerin nihayetinden geriye kalan tarifsizlik, tarifler içindeki en sarih tarife işaret eder. Öyle tarifsiz birşeydir ki aşk onlara göre, başka hiçbir şeyde olmayan bu berrak tarifsizliğiyle tarif edilebilir ancak. İsimsizliğin bir isim, sessizliğin bir ses, yangınsızlığın bir yangın olması gibi...

Bu noktada bir müşkülat da yok değil. Böylesine berrak bir tarifsizlik için, önce hayat sayısı kadar çok tarifin biraraya getirilmesi gerekiyor kaçınılmaz olarak. Çünkü böyle berrak bir tarifsizlik, yaşanmış bütün hayatlar bir kristal potaya damıtıldığında biriktirilebilir. Sadece bu mu; hayatların gerçekten yaşanması, gözlerin gerçekten görmesi de gerekiyor tarifsizliğe varacak tarifleri derlemek için. "Aşk gözle değil, ruhla görülür" diyen Sheakspeare haksız mı? Peki ya aşkı görecek ruhu hayatın içinde tutmak kolay mı?

Belki de kolay! "Ä°nsan sevmeye baÅŸladı mı, yaÅŸamaya da baÅŸlar" ÅŸeklindeki denklemi doÄŸru olamaz mı Madame Scudery’nin? En azından içinden aÅŸk geçen insanların bir itirazı olmaz bu denkleme. Onlar bilirler, aÅŸk bitince hayat da biter; kalbin çarpıntısı durur. Geriye uzun ve çekilmez yaÅŸamak taklidi ve kan pompalamaktan baÅŸka iÅŸe yaramayan bir et parçası kalır. AÅŸkı bir kez tadanın gerçeÄŸi artık budur. Ya da çıkarırsak baklayı aÄŸzımızdan: AÅŸk ki, kalbin kurduÄŸu en gerçek hayal!

Aslında bütün sözler birbirine benzer. ÇeliÅŸkiler bile birbirini bütünler. "AÅŸk kulübeyi altından bir saraya benzetir" diyen Holty’nin coÅŸkusu, "AÅŸkı kitaplara soktukları iyi oldu, yoksa belki de baÅŸka yerde yaÅŸayamayacaktı" diyen Faulkner’ın hayal kırıklığı ile hiçbir biçimde çatışmaz. Çünkü aÅŸkın ölçüsü kendisidir. Yalnız kendi terazisinda tartılabilir aÅŸk. AÅŸkın karşısına çıkarken genelgeçer bilginin kılıçlarını kuÅŸananlar, sadece komik duruma düşmez, yaralanırlar da.

Peki aşkın hiç mi kaidesi yok? Var tabii; ama bilinmeli ki kaidesini de kendi koyuyor aşk. Yani sadece kendi kaidesiyle bile, öteki bütün kaidelerin istisnası oluyor bizzat. Bir başka ifadeyle her aşkın hukuku kendine. Suçu ve cezası da... Öte taraftan aşkın dokunduğu herkesi önü alınamaz bir mahkumiyete sevkettiği de aşikâr. "Ben çiçek gibi taşımıyorum göğsümde aşkı / Ben aşkı göğsümde kurşun gibi taşıyorum / Gelmiş dayanmışım demir kapısına sevdanın / Ben yaşamıyor gibi yaşamıyor gibi yaşıyorum / Ben aşkı göğsümde kurşun gibi taşıyorum" mısralarında işte böyle bir mahkumiyetten, böyle bir bedelden sözediyor Sezai Karakoç. Aşkını göğsünde kurşun gibi taşımaya cesareti olanların, ömürlerine hiç durmadan kanayan bir yara eklemekten korkmaları beklenemez kuşkusuz. O zaman, hiç tereddüt etmeden söyleyebiliriz, korkularla sarmalanan hayatlardan beraat anlamı taşıdığını aşk mahkumiyetinin.

Dikkat edin, "aÅŸk mahkumiyeti" dedik. AÅŸkı gündeliÄŸinin eÄŸlencesi olarak heybesinde bulundurmak isteyenlerin mahkumiyetleri bâki kalıyor. AÅŸkın bir namusu, sevmenin bir yolu yordamı olacak elbet. Edip Cansever’in pusulası bana uyuyor: "İçinden doÄŸru sevdim seni / Bakışlarından doÄŸru sevdim de / AÄŸzındaki ıslaklığın buÄŸusundan / Sesini ses yapan sözcüklerden sevdim bir de / Beni sevdiÄŸin gibi sevdim seni / Kar bırakılmış karanlığından". Evet benim aÅŸktan yana yolculuÄŸumun güzergâhı bu: Karanlığın içinde kar beyazlığı, kar beyazlığını çevreleyen hayat karanlığı... Uymadıysa size, aÅŸkınız bir pusula sunacaktır size.

Söyledik ya başta; çözdükçe düğümleniyor aşkın yumağı. Çeliştikçe bütünleniyor aşk çiçeğinin toprağı. Durmak lazım ırmakların denizlerde kaybolduğu gibi sözlerin nihayete ulaştığı yerde.

Aşk tarif tutmaz biliyorum. Ama aşk bizim nafile tariflerimizle tarifsizleşsin diye söyleyeceğim kendi tarifimi yine de:

Aşk çift kişilik bir yalnızlıktır.

Hak getire!..